Franciszkanie przybyli do Wilna jeszcze w czasach poga\u0144skich, za ksi\u0119cia Giedymina (panowa\u0142 w latch 1316-1341), byli te\u017c na dworze jego syna Olgierda. Po przyj\u0119ciu przez Litw\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa (w 1388 roku) uaktywnili si\u0119, tym bardziej, \u017ce dwa lata p\u00f3\u017aniej pierwszym biskupem Wilna zosta\u0142 franciszkanin z Polski o. Andrzej Wasi\u0142\u0142o herbu Jastrz\u0119biec, spowiednik El\u017cbiety \u0141okietk\u00f3wny.<\/p>\n

Po oficjalnym przyj\u0119ciu przez Litw\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa franciszkanie rozpocz\u0119li budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a i klasztoru poza murami miejskimi, ale ju\u017c w 1390 roku niedoko\u0144czon\u0105 budowl\u0119 zniszczyli Krzy\u017cacy podczas ataku na Wilno.<\/p>\n

Nowy klasztor z ko\u015bcio\u0142em pod wezwaniem Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny stan\u0105\u0142 w obr\u0119bie miasta. Okaza\u0142y gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 z pi\u0119cioma kaplicami konsekrowano w 1421 roku. W klasztorze mie\u015bci\u0142o si\u0119 tak\u017ce studium zakonne. W \u015bredniowieczu bracia w Wilnie posiadali najbogatszy na Litwie ksi\u0119gozbi\u00f3r.<\/p>\n

W czasie po\u017caru w 1533 roku zawali\u0142o si\u0119 sklepienie ko\u015bcio\u0142a, a sama \u015bwi\u0105tynia dozna\u0142a powa\u017cnych uszkodze\u0144. Podczas odbudowy \u015bwi\u0105tyni podwy\u017cszono sklepienia naw bocznych do poziomu nawy g\u0142\u00f3wnej, co da\u0142o budowli tzw. uk\u0142ad halowy, bezpieczniejszy konstrukcyjnie.<\/p>\n

W latach po\u0142owie XVI wieku starosta \u017cmudzki Maciej K\u0142oczko wzni\u00f3s\u0142 kolejn\u0105 kaplic\u0119- mauzoleum, a obok ko\u015bcio\u0142a zbudowano p\u00f3\u017anogotyck\u0105 dzwonnic\u0119.<\/p>\n

Franciszka\u0144ski konwent w Wilnie sta\u0142 si\u0119 z czasem siedzib\u0105 odr\u0119bnej, litewskiej prowincji zakonu, a jeden z ojc\u00f3w \u2013 Jakub Franciszek D\u0142uski (po\u017aniejszy biskup dziecezji bakowskiej w Mo\u0142dawii) za\u0142o\u017cy\u0142 w klasztorze drukarni\u0119.<\/p>\n

Podczas obl\u0119\u017cenia i najazdu Wilna przez wojska moskiewskie w 1655 roku kozacy dokonali rzezi ludno\u015bci, kt\u00f3ra schroni\u0142a si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, a dzia\u0142ania wojenne uszkodzi\u0142y \u015bwi\u0105tyni\u0119. W 1708 roku na cmentarzu przyko\u015bcielnym od ulicy Trockiej Micha\u0142 Suzin ufundowa\u0142 barokow\u0105 kaplic\u0119 pogrzebow\u0105 ku czci os\u00f3b zamordowanych przez kozak\u00f3w w ko\u015bciele franciszkan\u00f3w.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor zniszczy\u0142y kolejne po\u017cary w 1737 i 1749 roku. Oba budynki odbudowano w stylu barokowym, a prace trwa\u0142y a\u017c do 1778 roku. Wci\u0105\u017c jednak o gotyckim pochodzeniu budowli \u015bwiadczy\u0142y pot\u0119\u017cne przypory, ostro\u0142ukowy pi\u0119tnastowieczny portal, wie\u017cyczka schodowa oraz sklepienia kryszta\u0142owe w jednej z naw bocznych.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle z przebudow\u0105 ko\u015bcio\u0142a franciszkanie odbudowywali te\u017c spalony klasztor, nadaj\u0105c mu klasycystyczny kszta\u0142t, w jakim przetrwa\u0142 do dzi\u015b. W roku 1772 w konwencie \u017cy\u0142o 53 zakonnik\u00f3w. Odbudowano te\u017c drukarni\u0119 (od 1754 nosi\u0142a tytu\u0142 kr\u00f3lewskiej), ale w 1781 roku zosta\u0142a zamkni\u0119ta. W 1795 roku po III rozbiorze Polski, Wilno znalaz\u0142o si\u0119 pod panowaniem Rosji.<\/p>\n

W 1812 roku podczas kampanii napoleo\u0144skiej, stacjonuj\u0105ce w Wilnie wojska francuskie urz\u0105dzi\u0142y w ko\u015bciele franciszkan\u00f3w sk\u0142ad zbo\u017ca.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zamkni\u0119to w 1864 roku w odwecie za manifestacje patriotyczne przed powstaniem styczniowym na cmentarzu przyko\u015bcielnym przy figurze Matki Boskiej. W tym samym roku w\u0142adze rosyjskie (gubernator wile\u0144ski, genera\u0142 Michai\u0142 Murawjow nazywany nie bez powodu Wieszatielem) zlikwidowa\u0142 konwent franciszkan\u00f3w, konfiskuj\u0105c klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

Rosjanie urz\u0105dzili w \u015bwi\u0105tyni i budynkach przyklasztornych archiwum, niszcz\u0105c przy tym ca\u0142e wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a. W by\u0142ym klasztorze mie\u015bci\u0142 si\u0119 lombard. P\u00f3\u017aniej w budynkach poklasztornych znalaz\u0142o miejsce szereg instytucji spo\u0142eczno-charytatywnych, za\u0142o\u017conych przez filantropa J\u00f3zefa Montwi\u0142\u0142a.<\/p>\n

Przebudowy ko\u015bcio\u0142a dokonano w latach 1872-1876. Bogate wyposa\u017cenie uleg\u0142o zniszczeniu lub rozproszeniu, zburzono gotyck\u0105 szesnastowieczn\u0105 dzwonnic\u0119, gotyckiej wie\u017cy zburzonej przez Rosjan nie odbudowano.<\/p>\n

Od XIV wieku do kasaty carskiej konwent i ko\u015bci\u00f3\u0142 pe\u0142ni\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w dziejach Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Tu u\u0142o\u017cono pierwsze modlitwy w j\u0119zyku litewskim, a sami franciszkanie byli duszpasterzami w j\u0119zyku litewskim i polskim.<\/p>\n

Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku przywr\u00f3cono ko\u015bcio\u0142owi jego funkcje sakralne i rozpocz\u0119to remont. Franciszkanie powr\u00f3cili do swojego ko\u015bcio\u0142a w roku 1934, chocia\u017c starania o formalny zwrot ko\u015bcio\u0142a i klasztoru trwa\u0142y do 1938 roku. Dopiero S\u0105d Najwy\u017cszy w Warszawie zadecydowa\u0142 definitywnie o zwr\u00f3ceniu franciszkanom ko\u015bcio\u0142a i klasztoru w Wilnie.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej jesieni\u0105 1948 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 ponowie zamkni\u0119ty, tym razem przez w\u0142adze komunistyczne. W lutym 1949 roku zosta\u0142 aresztowany franciszkanin o. Kamil We\u0142yma\u0144ski, kt\u00f3rego zawierucha wojenna pod koniec jej trwania rzuci\u0142a do Wilna, gdzie osiad\u0142 przy klasztorze franciszka\u0144skim. O. Kamil nie skorzysta\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu do Polski w ramach tzw. repatriacji.<\/p>\n

Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 radzieckie s\u0105dy zaocznie okre\u015bli\u0142y jako \u201eaktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 antyradzieck\u0105 i nacjonalistyczn\u0105\u201d i tak o. Kamil przez wi\u0119zienia w Wilnie i moskiewskiej \u0141ubiance trafi\u0142 z dwudziestopi\u0119cioletnim wyrokiem najpierw do obozu w Workucie, do kopalni w\u0119gla kamiennego, niedaleko Morza Karskiego, a p\u00f3\u017aniej w oboz\u00f3w pracy na terenie dzisiejszego Kazachstanu.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 po przej\u0119ciu przez komunist\u00f3w pe\u0142ni\u0142 razem z klasztorem rozmaite funkcje, by\u0142 m.in. magazynem i archiwum dokumentacji radzieckich s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa. Przez kolejne dziesi\u0119ciolecia ulega\u0142 powa\u017cnym zniszeniom. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny oraz pozosta\u0142e dzie\u0142a sztuki sakralnej przekazano do innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W kaplicy cmentarnej (z 1708 roku) mie\u015bci\u0142 si\u0119 sklep z pami\u0105tkami.<\/p>\n

Na podstawie tzw. amnestii, w 1959 roku o. Kamil zosta\u0142 zwolniony. Powr\u00f3ci\u0142 na Litw\u0119 jednak nie otrzyma\u0142 pozwolenia na osiedlenie si\u0119 w Wilnie, nie m\u00f3g\u0142 te\u017c pe\u0142ni\u0107 funkcji kap\u0142a\u0144skich. W\u0119drowa\u0142 z miejsca na miejsca, pracowa\u0142 jako duszpasterz w r\u00f3\u017cnych parafiach. Najd\u0142u\u017cej, bo kilkana\u015bcie lat pracowa\u0142 w Miednikach, oko\u0142o 35 km na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Wilna.<\/p>\n

W 1990 roku po upadku ZSRR i odzyskaniu przez Litw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci rozpocz\u0119to remont zniszczonego ko\u015bcio\u0142a, ods\u0142aniaj\u0105c przy okazji najstarsze, gotyckie elementy jego budowy, m.in. ostro\u0142ukowe okna. Podobnie przy okazji remontu klasztoru. 2 stycznia 1990 roku w\u0142adze litewskie zrehabilitowa\u0142y o. Kamila We\u0142yma\u0144skiego.<\/p>\n

O. Kamil doczeka\u0142 si\u0119 w 1995 roku przybycia na Litw\u0119 m\u0142odych franciszkan\u00f3w z prowincji gda\u0144skiej z Polski. Im powierzy\u0142 obowi\u0105zki duszpasterskie w Miednikach, a sam przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wilna i tam zamieszka\u0142. W ostatnich latach \u017cycia u\u017cywa\u0142 nazwiska Wielema\u0144ski.<\/p>\n

Kilkuletnie zabiegi u w\u0142adz pa\u0144stwowych i ko\u015bcielnych o odzyskanie klasztoru i ko\u015bcio\u0142a franciszka\u0144skiego przynios\u0142y efekt. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w maju 1998 roku ponownie zwr\u00f3cono franciszkanom. Nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej zmar\u0142 w Wilnie (14 marca 1999 roku) w wieku 89 lat o. Kamil.<\/p>\n

W ko\u015bciele ca\u0142y czas trwa \u017cmudna renowacja. By\u0142 on jednym z najbardziej zdewastowanych obiekt\u00f3w sakralnych w Wilnie. Wed\u0142ug wszelkiego prawdopodobie\u0144stwa jest on najstarsz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w mie\u015bcie Giedymina.<\/p>\n

Nabo\u017ce\u0144stwa jak w XIV wieku sprawowane s\u0105 w j\u0119zyku polskim i litewskim.<\/p>\n

Artyku\u0142 pochodzi ze strony franciszkanie.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Franciszkanie przybyli do Wilna jeszcze w czasach poga\u0144skich, za ksi\u0119cia Giedymina (panowa\u0142 w latch 1316-1341), byli te\u017c na dworze jego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":42,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50"}],"collection":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50\/revisions\/51"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/42"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}