Ojciec Kamil by\u0142 ostatnim franciszkaninem z Wilna, kt\u00f3ry zosta\u0142 aresztowany przez NKWD, jednak po odbyciu zsy\u0142ki nie wyjecha\u0142 do Polski, tylko powr\u00f3ci\u0142 do archidiecezji wile\u0144skiej. Poniewa\u017c jako \u201ewr\u00f3g narodu\u201d nie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 w stolicy, pracowa\u0142 w okolicznych miejscowo\u015bciach. Ostatecznie osiad\u0142 w Miednikach. Nigdy nie traci\u0142 nadziei na powr\u00f3t franciszkan\u00f3w do Wilna i odzyskanie ko\u015bcio\u0142a. Tym swoim przywi\u0105zaniem do wile\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni na Piaskach (ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Wniebowzi\u0119cia NMP przy ul. Trockiej w Wilnie), mo\u017cna rzec, \u201ezarazi\u0142\u201d braci franciszkan\u00f3w, kt\u00f3rzy na prze\u0142omie roku 1989-1990 przybyli na Wile\u0144szczyzn\u0119 z gda\u0144skiej prowincji \u015bw. Maksymiliana.<\/p>\n

\u2013 To ojciec Kamil nauczy\u0142 mnie dostrzegania w historii dzia\u0142ania Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, pokaza\u0142 pi\u0119kno najstarszej wile\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni. Dzi\u0119ki niemu widzieli\u015bmy sens walki o odzyskanie naszego ko\u015bcio\u0142a, podobnie jak teraz \u2013 klasztoru. Nie trac\u0119 nadziei na wstawiennictwo o. Kamila w Niebie w sprawie odzyskania franciszka\u0144skiego mienia przy ul. Trockiej w Wilnie \u2013 podzieli\u0142 si\u0119 swoimi spostrze\u017ceniami franciszkanin br. Marek Dettlaff, kt\u00f3ry czuje si\u0119 duchowym spadkobierc\u0105 o. Kamila.<\/p>\n

Nie\u0142atwe dzieci\u0144stwo<\/strong><\/p>\n

Kamil W\u0142adys\u0142aw We\u0142yma\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 23 stycznia 1990 r. we wsi Nowiki, nieopodal Zbara\u017ca (wojew\u00f3dztwo tarnopolskie, Ukraina). Na chrzcie \u015bw. w ko\u015bciele w Opry\u0142owcach otrzyma\u0142 imi\u0119 W\u0142adys\u0142aw, tutaj te\u017c przyst\u0105pi\u0142 do Pierwszej Komunii \u015bw. W rodzinnej miejscowo\u015bci uko\u0144czy\u0142 cztery klasy szko\u0142y powszechnej, za\u015b nauk\u0119 ko\u0144czy\u0142 w Pa\u0144stwowym Gimnazjum im. H. Sienkiewicza w Zbara\u017cu, o profilu humanistycznym.<\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw by\u0142 pi\u0105tym z sze\u015bciorga dzieci w rodzinie. Jego ojciec Wawrzyniec by\u0142 wyznania rzymsko-katolickiego, za\u015b matka Anastazja greko-katolickiego. Bieda, z kt\u00f3r\u0105 zmaga\u0142a si\u0119 rodzina, oraz surowe wychowanie przyczyni\u0142y si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 do zahartowania ducha m\u0142odego W\u0142adys\u0142awa. Wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie jego osobowo\u015bci mia\u0142a te\u017c ci\u0119\u017cka choroba, z kt\u00f3rej zosta\u0142 cudownie uzdrowiony.<\/p>\n

Podczas nauki w gimnazjum pos\u0142ugiwa\u0142 jako ministrant w ko\u015bciele u bernardyn\u00f3w. Dlatego te\u017c po zako\u0144czeniu szko\u0142y w roku 1928 i pod wp\u0142ywem lektury pisma \u201eRycerz Niepokalanej\u201d, wydawanego przez \u015bw. Maksymiliana w Niepokalanowie pod Warszaw\u0105, napisa\u0142 podanie z pro\u015bb\u0105 o przyj\u0119cie go do franciszkan\u00f3w. Formacj\u0119 zakonn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 1 wrze\u015bnia 1928 roku w \u0141odzi \u2013 \u0141agiewnikach w Zakonie Braci Mniejszych Konwentualnych, nauk\u0119 kontynuowa\u0142 we Lwowie i Krakowie, gdzie 18 grudnia 1937 roku przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, po kt\u00f3rych zosta\u0142 skierowany przez prze\u0142o\u017conych do pracy we wsi Czyszki, ko\u0142o Lwowa. W\u0142a\u015bnie tutaj, dzi\u0119ki odwadze i dobrej znajomo\u015bci j\u0119zyka rosyjskiego uda\u0142o mu si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107 niebezpiecze\u0144stwo, kt\u00f3re zagra\u017ca\u0142o klasztorowi, gdy tereny, wyzwolone spod okupacji hitlerowskiej, zaj\u0119li Sowieci.<\/p>\n

Wz\u00f3r odwagi i m\u0119stwa<\/strong><\/p>\n

W sierpniu 1940 roku zosta\u0142 skierowany do pracy w parafii Zaczepice na Bia\u0142orusi, archidiecezja wile\u0144ska. Tutaj wykaza\u0142 si\u0119 odwag\u0105 i m\u0119stwem w trudnych do\u015bwiadczeniach, kt\u00f3re musia\u0142 znie\u015b\u0107 jako m\u0142ody kap\u0142an. Sam o. Kamil pisze o tym okresie, \u017ce miejsce to sta\u0142o si\u0119 dla niego \u201enowicjatem przed przysz\u0142ymi uniwersytetami w Syberyjskiej tajdze\u201d. Przeszed\u0142 \u201echrzest bojowy\u201d, kt\u00f3ry nape\u0142ni\u0142 go si\u0142\u0105 i odwag\u0105 na dalsz\u0105 tu\u0142aczk\u0119 po Zwi\u0105zku Radzieckim.<\/p>\n

W Zaczepicach gwardianem zakonu i prze\u0142o\u017conym by\u0142 o. Konstanty Onoszko, kt\u00f3rego aresztowano w S\u0142onimie. Zaniepokojony d\u0142u\u017csz\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 prze\u0142o\u017conego o. Kamil uda\u0142 si\u0119 na jego poszukiwanie. W miejscowym oddziale policji zabrano od zakonnika dokumenty i aresztowano go, powiadamiaj\u0105c, \u017ce prze\u0142o\u017cony nie \u017cyje. Gdy po odbyciu aresztu o. Kamil upomina\u0142 si\u0119 o swoje dokumenty, zrzucono go z trzeciego pi\u0119tra, za\u015b dozorcy rozkazano wywie\u017a\u0107 nieprzytomnego zakonnika do pobliskiego lasu i tam go pogrzeba\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie str\u00f3\u017c nie wykona\u0142 rozkazu, umie\u015bci\u0142 go w le\u015bnicz\u00f3wce i piel\u0119gnowa\u0142 a\u017c franciszkanin odzyska\u0142 si\u0142y. Za\u0142atwi\u0142 te\u017c mu nowe dokumenty. Po czym o. Kamil wyruszy\u0142 do parafii w Rudzie Jaworskiej, gdzie uratowa\u0142 ci\u0119\u017cko rannego dow\u00f3dc\u0119 sowieckiego oddzia\u0142u. Ten za\u015b w swoim czasie uprzedzi\u0142 o. Kamila o likwidacji niedalekiej wsi Zaczepice i przez to pom\u00f3g\u0142 o. Kamilowi w ucieczce przed kolejnym aresztowaniem.<\/p>\n

Do\u015bwiadczenia te nie z\u0142ama\u0142y w zakonniku wiary, wr\u0119cz przeciwnie \u2013 utwierdzi\u0142y w przekonaniu o s\u0142uszno\u015bci obranej drogi.<\/p>\n

Praca w Wilnie<\/strong><\/p>\n

Kolejne miejsca pracy duszpasterskiej o. Kamila to \u2013 Lida i Wilno. W\u0142a\u015bnie jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Wilnie przyczyni\u0142a si\u0119 do tego, \u017ce kap\u0142an zosta\u0142 zes\u0142any do \u0142agru.<\/p>\n

W ko\u0144cu kwietnia 1945 roku zosta\u0142 mianowany rektorem ko\u015bcio\u0142a pw. Wniebowzi\u0119cia NMP w Wilnie. Potajemnie prowadzi\u0142 duszpasterstwo: organizowa\u0142 k\u00f3\u0142ko ministrant\u00f3w, by\u0142 kapelanem harcerzy, prowadzi\u0142 Sodalicj\u0119 Maria\u0144sk\u0105 dla dziewcz\u0105t. W\u0142a\u015bnie dla Sodalicji opracowa\u0142 broszurk\u0119 formacyjn\u0105 pt. \u201eMoja ulubiona ksi\u0105\u017ceczka\u201d.<\/p>\n

Ca\u0142y sw\u00f3j wolny czas po\u015bwi\u0119ca\u0142 dzieciom i m\u0142odzie\u017cy, szykuj\u0105c ich do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, organizuj\u0105c im pielgrzymki i wycieczki. W\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi cieszy\u0142 si\u0119 wielkim autorytetem w dziedzinie moralno\u015bci. T\u0105 odwa\u017cn\u0105 prac\u0105 duszpastersk\u0105 narazi\u0142 si\u0119 sowieckim w\u0142adzom Litwy. W roku 1948 zamkni\u0119to franciszka\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142, natomiast w 1949 roku o. Kamil zosta\u0142 aresztowany i osadzony w wi\u0119zieniu na \u0141ukiszkach, gdzie podczas d\u0142ugich przes\u0142ucha\u0144 wybito mu z\u0119by i okaleczono wzrok. Skazany zosta\u0142 na 25 lat zsy\u0142ki.<\/p>\n

Podczas d\u0142ugich i bolesnych przes\u0142ucha\u0144 zadziwia m\u0119stwo m\u0142odego kap\u0142ana, kt\u00f3ry, dyskutuj\u0105c ze \u015bledczym, nie ba\u0142 si\u0119 g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o swoich przekonaniach i krytykowa\u0107 sowiecki system. Ojciec Kamil We\u0142yma\u0144ski zosta\u0142 skazany do \u0142agru dla szczeg\u00f3lnie niebezpiecznych przest\u0119pc\u00f3w w D\u017cezkazganie w Kazachstanie.<\/p>\n

Duszpasterstwo w \u0142agrze<\/strong><\/p>\n

Ob\u00f3z pracy w D\u017cezkazganie nie zdo\u0142a\u0142 zniszczy\u0107 zapa\u0142u i hartu ducha franciszkanina. Najwi\u0119cej o. Kamil pracowa\u0142 na budowie. I mimo tego, i\u017c zabroniony by\u0142 kontakt z innymi wi\u0119\u017aniami o. Kamil potrafi\u0142 zorganizowa\u0107 duszpasterstwo \u2013 odprawia\u0142 Msz\u0119 \u015bw., spowiada\u0142, odbywa\u0142 d\u0142ugie rozmowy, organizowa\u0142 katolickie \u015bwi\u0119ta.<\/p>\n

\u015awiadectwem tego szczeg\u00f3lnego przywi\u0105zania wi\u0119\u017ani\u00f3w do kap\u0142ana jest album, kt\u00f3ry wykona\u0142 w roku 1956, a w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 zdj\u0119cia wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w i ich podzi\u0119kowania dla duszpasterza.<\/p>\n

\u201eNa pami\u0105tk\u0119 Naszemu Kochanemu Duszpasterzowi i Dobroczy\u0144cy, naprawd\u0119 mile sp\u0119dzonych chwil w Jego towarzystwie i najci\u0119\u017cszych chwilach naszego \u017cycia. Wpisuje J\u00f3zef\u201d; \u201eSzanownemu ksi\u0119dzu W\u0142adys\u0142awowi We\u0142yma\u0144skiemu, w ci\u0119\u017ckie i d\u0142ugie lata przebywania w \u201eegipietskom plienu\u201d: czytaj\u0105cy na pewno zrozumie. Jednemu z dostojniejszych moich duchowych przewodnik\u00f3w. Cz\u0142owiekowi twardej woli i krzepkiego ducha; zawsze i przed wszystkimi na czele i otwartym; zawsze weso\u0142emu i umiej\u0105cemu wlewa\u0107 rado\u015b\u0107 w serca innych. Z gor\u0105cym uszanowaniem. W. Nowicki\u201d; \u201eNa pami\u0105tk\u0119 mi\u0142emu ojcu z miejsca wsp\u00f3lnych cierpie\u0144 z mi\u0142o\u015bci do Chrystusa daruj\u0119. Iwan Matejko\u201d \u2013 to tylko niekt\u00f3re z wielu wpis\u00f3w, \u015bwiadcz\u0105ce o szacunku i mi\u0142o\u015bci, jakimi darzyli wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniowie zakonnika.<\/p>\n

Nie zapomnieli o. Kamila te\u017c wierni z Wilna, od kt\u00f3rych stale otrzymywa\u0142 paczki \u017cywno\u015bciowe lub z odzie\u017c\u0105 oraz listy. Starano si\u0119 te\u017c o jego wcze\u015bniejsze zwolnienie, niestety, bezskutecznie.<\/p>\n

W parafii miednickiej<\/strong><\/p>\n

10 lat trwa\u0142a tu\u0142aczka zakonnika po \u0142agrach sowieckich. Na podstawie tzw. amnestii, w 1959 r. zosta\u0142 zwolniony. Powr\u00f3ci\u0142 na Litw\u0119, gdzie pracowa\u0142 w parafiach w Rudnikach i Jaszunach, sk\u0105d zosta\u0142 wyp\u0119dzony za nauczanie dzieci religii. Ostatecznie, w roku 1965 osiedli\u0142 si\u0119 w Miednikach, parafii, kt\u00f3ra w czasach Litewskiej Republiki Sowieckiej obejmowa\u0142a tak\u017ce okoliczne miejscowo\u015bci Bia\u0142orusi.<\/p>\n

Miedniczanie najpierw nie wiedzieli, \u017ce ich proboszcz i duszpasterz jest zakonnikiem. Wspominaj\u0105 go jako dobrego duszpasterza, zatroskanego o zbawienie wieczne swoich owieczek, oraz dobrego gospodarza, kt\u00f3ry dba\u0142 o ko\u015bci\u00f3\u0142. Wspominaj\u0105, \u017ce by\u0142 wymagaj\u0105cy i konsekwentny, ale te\u017c wyrozumia\u0142y i wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy.<\/p>\n

\u2013 Gdy w latach 80. przyjecha\u0142em do Miednik, pozna\u0142em o. Kamila jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry potrafi\u0142 zrozumie\u0107 cierpienie innego cz\u0142owieka. Sam do\u015bwiadczy\u0142 wiele z\u0142a w \u017cyciu, dlatego doskonale rozumia\u0142 ludzi do\u015bwiadczonych przez los \u2013 podzieli\u0142 si\u0119 swoimi wspomnieniami Lech Leonowicz, mieszkaniec Miednik.<\/p>\n

Z kolei Regina Stankiewicz, by\u0142a mieszkanka miednickiej parafii wspomina, \u017ce to w\u0142a\u015bnie o. Kamil udzieli\u0142 jej I Komunii \u015bw. i sakramentu pojednania.<\/p>\n

\u2013 Pami\u0119tam, \u017ce o. Kamil m\u00f3wi\u0142 pi\u0119kne homilie. Jego kazania przemawia\u0142y do wiernych i porusza\u0142y ich serca. Natomiast z dzieci\u0144stwa wspominam, \u017ce kap\u0142an ten bardzo lubi\u0142 dzieci, cz\u0119stowa\u0142 nas cukierkami. Natomiast, gdy szykowa\u0142 do I Komunii \u015bw., to w taki spos\u00f3b dyktowa\u0142 katechizm, \u017ce wszyscy zd\u0105\u017cyli\u015bmy wszystko zanotowa\u0107 \u2013 opowiada pani Regina, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce kap\u0142an ten o\u017cywia\u0142 w\u015br\u00f3d wiernych wiar\u0119.<\/p>\n

Stukanie trumn\u0105<\/strong><\/p>\n

Wymowne s\u0105 jego ostatnie lata \u017cycia. Po zwolnieniu z \u0142agr\u00f3w nie wyjecha\u0142 do Polski, tylko wr\u00f3ci\u0142 na Litw\u0119 i, na ile pozwala\u0142y mu si\u0142y i sytuacja w kraju, stara\u0142 si\u0119 o zwrot franciszka\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a. Na pocz\u0105tku lat 90., gdy do Miednik przybyli franciszkanie z Polski, przekaza\u0142 im parafi\u0119, sam za\u015b osiedli\u0142 si\u0119 w Wilnie. 15 maja 1998 roku po podpisaniu dokumentu o przekazaniu \u015bwi\u0105tyni zakonowi franciszka\u0144skiemu, przed figur\u0105 Matki Bo\u017cej, zwanej Bia\u0142\u0105 Pani\u0105, od\u015bpiewa\u0142 Magnificat oraz maryjn\u0105 pie\u015b\u0144 swego autorstwa. Odszed\u0142 do Pana w niespe\u0142na rok po odzyskaniu ko\u015bcio\u0142a, w wieku 89 lat. Nie doczeka\u0142 si\u0119 rekonsekracji \u015bwi\u0105tyni i wznowienia w niej odprawiania nabo\u017ce\u0144stw.<\/p>\n

Jego cia\u0142o podczas pogrzebu zosta\u0142o wystawione w ko\u015bciele franciszka\u0144skim. Gdy kondukt \u017ca\u0142obny wyrusza\u0142 z cia\u0142em franciszkanina w ostatni\u0105 drog\u0119, nios\u0105cy trumn\u0119 zakonnicy weszli na pr\u00f3g klasztoru i zastukali ni\u0105 trzy razy w drzwi. By\u0142o to takie symboliczne \u201estukanie\u201d o swoje. Nale\u017cy wierzy\u0107, \u017ce teraz, po kilkunastu latach od owego stukania trumn\u0105 o drzwi klasztoru, ten \u015bwi\u0105tobliwy franciszkanin wymodli w Niebie \u0142ask\u0119 zwrotu w\u0142asno\u015bci zakonowi. Pochowany zosta\u0142 o. Kamil na cmentarzu w Kalwarii Wile\u0144skiej. Do ostatnich dni swego \u017cycia by\u0142 cz\u0142owiekiem g\u0142\u0119bokiej wiary, niezachwianej nadziei i wielkiej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Opr. Teresa Worobiej<\/em>
\n(Na podstawie: Marek Adam Dettlaff, O. Kamil W\u0142adys\u0142aw Wielema\u0144ski \u2013 wi\u0119zie\u0144 \u0142agru D\u017cezkazgan-Rudnik w Kazachstanie,<\/em>
\nw: Studia Franciscana Lithuanica \/ 3. Pranci\u0161konai Lietuvoje XX a.)<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n