Panowanie Olgierda dla Litwy i Wilna by\u0142o pomy\u015blnym i dalszym ci\u0105giem czas\u00f3w Giedymina. Podzieliwszy si\u0119 Litw\u0105 z Kiejstutem, Olgierd broni\u0142 pa\u0144stwo przed Rusi\u0105, a Kiejstut przed Krzy\u017cakami.<\/p>\n

Kronikarze pisz\u0105, \u017ce charakter Olgierd mia\u0142 silny i stanowczy, cz\u0142owiek wielkiego rozumu i odwagi, dzi\u0119ki tym przymiotom zwyci\u0119\u017ca\u0142 zazwyczaj nieprzyjaci\u00f3\u0142. Poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwo z ksi\u0119\u017cn\u0105 rusk\u0105, do Wilna przybywa\u0142o coraz wi\u0119cej chrze\u015bcijan obrz\u0105dku wschodniego, handel z Rusi\u0105 rozwija\u0142 si\u0119 pomy\u015blnie. Do Wilna przybywali kupcy z Tweru, Pskowa, Nowogrodu licz\u0105c na opiek\u0119 \u017cony Olgierda i duchownych prawos\u0142awnych. Za czas\u00f3w Olgierda zbudowane zosta\u0142y cerkwie \u015bw. Tr\u00f3jcy na miejscu m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci Ioanna, Antonija i Jewstafija (Eustachego) oraz cerkiew \u015bw. Miko\u0142aja.
\nPanowanie Olgierda w Wilnie, jak podaj\u0105 historycy, by\u0142o do\u015b\u0107 tolerancyjne wzgl\u0119dem chrze\u015bcijan prawos\u0142awnych i katolik\u00f3w. W jego czasach, jak podaj\u0105 legendy, pojawili si\u0119 w Wilnie \u015bwi\u0119ci m\u0119czennicy prawos\u0142awni, a tak\u017ce katoliccy franciszkanie. O ich m\u0119cze\u0144stwie opowiada legenda.<\/p>\n

Na prawym brzegu Wilenki (Wilejki) w Wilnie wznosi si\u0119 G\u00f3ra Trzykrzyska, dawniej zwana \u0141ys\u0105 lub Krzyw\u0105. Na g\u00f3rze stoi pomnik \u2014 trzy bia\u0142e krzy\u017ce. Wed\u0142ug legendy na G\u00f3rze \u0141ysej za czas\u00f3w Olgierda um\u0119czono siedmiu franciszkan\u00f3w. Czterech str\u0105cono do Wilenki (Wilejki), za\u015b trzy krzy\u017ce z cia\u0142ami m\u0119czennik\u00f3w ustawiono na g\u00f3rze. Tre\u015b\u0107 tej legendy jest nast\u0119puj\u0105ca.<\/p>\n

Andrzej Gaszto\u0142d, pe\u0142nomocnik i zast\u0119pca wielkiego ksi\u0119cia Olgierda w Wilnie, podczas cz\u0119stych wypraw ksi\u0119cia poj\u0105\u0142 za \u017con\u0119 Ann\u0119 Buczack\u0105, Polk\u0119, katoliczk\u0119 i przyj\u0105\u0142 jej religi\u0119, sta\u0142 si\u0119 katolikiem. Wtedy uzyskawszy zgod\u0119 ksi\u0119cia sprowadzi\u0142 z Polski do Wilna czternastu franciszkan\u00f3w, wybudowa\u0142 im klasztor na swoich dobrach w okolicy obecnego pa\u0142acu prezydenta, ko\u015bcio\u0142a jeszcze nie mieli, lecz w klasztorze jedn\u0105 izb\u0119 zamienili na kaplic\u0119, gdzie odprawiali swoje nabo\u017ce\u0144stwa. \u201eZ pocz\u0105tku, nieobeznani jeszcze z j\u0119zykiem ludu \u2014 pisze Kraszewski \u2014 z jego zwyczajami, l\u0119kliwi mnisi, rzuceni w\u015br\u00f3d dziczy ba\u0142wochwalczej, zdumiewali si\u0119 tylko jej obyczajom i dr\u017celi ukrywaj\u0105c si\u0119 na najmniejsz\u0105 gro\u017ab\u0119. Tak blisko rok up\u0142yn\u0105\u0142 i lud oswoi\u0142 si\u0119 powoli z ich strojem, z odg\u0142osem dzwonka i \u015bpiewem nieraz w\u015br\u00f3d cichej nocy, dolatuj\u0105cym do uszu mieszczan. Pozwolono im swobodnie chodzi\u0107 z katechizmem po mie\u015bcie i okolicy.<\/p>\n

Mnisi obcuj\u0105c bli\u017cej z mieszka\u0144cami Wilna, uczyli si\u0119 j\u0119zyka, o\u015bmielali si\u0119 coraz bardziej, a pewni b\u0119d\u0105c opieki Gaszto\u0142da i widz\u0105c, \u017ce lud od pogr\u00f3\u017cek do gwa\u0142t\u00f3w nie porywa\u0142 si\u0119, coraz spokojniejsi byli. Lecz gorliwe nawracanie Litwin\u00f3w przez franciszkan\u00f3w, coraz skuteczniej katechizuj\u0105cych wilnian, j\u0105trzy\u0142o duchownych poga\u0144skich i ci pod\u017cegali lud wile\u0144ski. Kazania i nawracania publiczne gniewa\u0142y pogan, skryta zemsta podsycana przez wajdelot\u00f3w czeka\u0142a tylko pory dogodnej. Patrzono z pogard\u0105 na czarne suknie, wyblad\u0142e postem i trudami twarze, wygolone g\u0142owy i krzy\u017c, kt\u00f3ry nosili ze sob\u0105 jako symbol wiary, zach\u0119cali, aby mu si\u0119 k\u0142aniano. Z pocz\u0105tku mieszczanie rzucali w mnich\u00f3w tylko b\u0142otem, kamieniami i obelgami. Tak trwa\u0142o dop\u00f3ki franciszkanie nie zacz\u0119li coraz skuteczniej nawraca\u0107 ludzi na chrze\u015bcija\u0144stwo.<\/p>\n

I w czasie, gdy Olgierd przebywa\u0142 na wyprawie w g\u0142\u0119bi s\u0105siedniej Rusi, kiedy Gaszto\u0142d wyjecha\u0142 do Tykocina, w\u00f3wczas Litwini postanowili zem\u015bci\u0107 si\u0119 na franciszkanach. Gdy mnisi swoim zwyczajem wyszli z katechizmem na ulice miasta, zostali obrzuceni b\u0142otem, kamieniami i obelgami przez dzieci, podjudzane przez starszych. Mnisi wyczuli, \u017ce mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tragedii, wi\u0119c schronili si\u0119 w budynku klasztoru. Kilku mieszczan, nawr\u00f3conych na chrze\u015bcijan, uprzedzi\u0142o ich, \u017ce b\u0119d\u0105 zaatakowani przez t\u0142um i by\u0142oby lepiej, aby uciekli z miasta. T\u0142umy ludu wkr\u00f3tce otoczy\u0142y klasztor, natomiast mnisi poleciwszy si\u0119 Bogu czekali na zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 \u015bmier\u0107. Tylko siedmiu odwa\u017cniejszym mnichom uda\u0142o si\u0119 zbiec w las ku G\u00f3rze Zamkowej.<\/p>\n

Tymczasem Litwini wy\u0142amali wrota parkanu, t\u0142um run\u0105\u0142 na klasztor, zniszczy\u0142 go i wyci\u0105gn\u0105\u0142 siedmiu pozosta\u0142ych mnich\u00f3w, aby si\u0119 pastwi\u0107 nad nimi. Skr\u0119powani, zbici, zeszpeceni, w podartych sutannach, skrwawieni i b\u0142otem obrzuceni, poci\u0105gni\u0119ci zostali przed s\u0105d wajdelot\u00f3w. Ten skaza\u0142 franciszkan\u00f3w na \u015bmier\u0107 i \u015bci\u0119to ich publicznie na rynku, po\u015brodku miasta. Po egzekucji t\u0142um pogan uda\u0142 si\u0119 na poszukiwanie siedmiu zbieg\u00f3w, z\u0142apali ich ukrytych u podn\u00f3\u017ca G\u00f3ry Zamkowej. Wywlekli wszystkich na g\u00f3r\u0119 \u0141ys\u0105, tam trzech p\u00f3\u0142\u017cywych ukrzy\u017cowali, czterech zrzucili z g\u00f3ry do Wilenki \u017cegnaj\u0105c ich s\u0142owami:<\/p>\n

\u2014 P\u0142y\u0144cie tam, sk\u0105d \u017ce\u015bcie przybyli!<\/p>\n

Przez ca\u0142\u0105 noc poganie triumfowali i radowali si\u0119, \u017ce wyt\u0119pili czarnych mnich\u00f3w, kt\u00f3rzy im nowego Boga przynie\u015bli.
\nDosz\u0142y Gaszto\u0142da w Tykocinie wie\u015bci o losie franciszkan\u00f3w, powr\u00f3ci\u0142 czym pr\u0119dzej do Wilna, lecz kara\u0107 z\u0142oczy\u0144c\u00f3w sam nie \u015bmia\u0142, nie b\u0119d\u0105c pewny s\u0105du Olgierda, uwi\u0119zi\u0142 sprawc\u00f3w rozruch\u00f3w i zab\u00f3jstwa i czeka\u0142 na ksi\u0119cia. Gdy z wyprawy powr\u00f3ci\u0142 Olgierd, Gaszto\u0142d wyja\u015bni\u0142, \u017ce mord na franciszkanach mo\u017ce oburzy\u0107 s\u0105siad\u00f3w chrze\u015bcijan. Wys\u0142uchawszy wiernego dworzanina Gaszto\u0142da, roztropny Olgierd postanowi\u0142 srodze ukara\u0107 morderc\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali \u015bci\u0119ci na placu przed ratuszem.<\/p>\n

Cia\u0142a m\u0119czennik\u00f3w franciszkan\u00f3w pochowano ze czci\u0105 przez chrze\u015bcijan na miejscu, gdzie sta\u0142 klasztor. P\u00f3\u017aniej postawiono s\u0142up na pami\u0105tk\u0119 i trzy krzy\u017ce na \u0141ysej G\u00f3rze. Gaszto\u0142d natomiast nowych franciszkan\u00f3w sprowadzi\u0142 i osadzi\u0142 ich na Piaskach. Tu za\u0142o\u017cono te\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i obszerne nadano im place wok\u00f3\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 Wingr\u00f3w\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Panowanie Olgierda dla Litwy i Wilna by\u0142o pomy\u015blnym i dalszym ci\u0105giem czas\u00f3w Giedymina. Podzieliwszy si\u0119 Litw\u0105 z Kiejstutem, Olgierd broni\u0142…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":111,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96"}],"collection":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions\/97"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/111"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}