Na wirydarzu XVIII-wiecznego klasztoru dzisiaj do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna zobaczy\u0107 biegaj\u0105cych owczark\u00f3w \u2013 Bony i Belli. Nie s\u0105 str\u00f3\u017cami franciszka\u0144skiego mienia, ale wzgl\u0119dem obcych s\u0105 nieufne. Owczarek berne\u0144ski i szkocki s\u0105 niczym dobre duchy albo \u2013 ujmuj\u0105c po franciszka\u0144sku \u2013 bracia mniejsi, kt\u00f3rzy przypominaj\u0105 o wyznawanej przez \u015bw. Franciszka idei wyrzeczenia si\u0119 ch\u0119ci dominacji nad innymi stworzeniami. Zwierz\u0119ta, a nawet ro\u015bliny \u015bwi\u0119ty nazywa\u0142 i traktowa\u0142 jak braci. Dzi\u0119ki takiemu podej\u015bciu zosta\u0142 og\u0142oszony patronem ekolog\u00f3w, a dzie\u0144 jego wspomnienia w Ko\u015bciele katolickim \u2013 4 pa\u017adziernika \u2013 jest og\u0142oszony przez ONZ \u015awiatowym Dniem Zwierz\u0105t.
\nMin\u0119\u0142y ponad dwa lata, odk\u0105d franciszkanie odzyskali prawo w\u0142asno\u015bci klasztoru, kt\u00f3ry stoi otworem dla wilnian i go\u015bci stolicy ch\u0119tnych bada\u0107 histori\u0119, poznawa\u0107 kultur\u0119 i pog\u0142\u0119bia\u0107 duchowo\u015b\u0107. Zaraz po tym, gdy zakon przej\u0105\u0142 zabudowania (prawnym w\u0142a\u015bcicielem s\u0105 franciszkanie konwentualni Prowincji \u015bw. Maksymiliana Marii Kolbego, do kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 trzy klasztory na Litwie: w Wilnie, Miednikach i K\u0142ajpedzie), powo\u0142ano sp\u00f3\u0142k\u0119 u\u017cytku publicznego \u201eWile\u0144skie Centrum Kultury i Duchowo\u015bci\u201d, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142o si\u0119 sprawami organizacyjnymi i gospodarczymi, zwi\u0105zanymi z utrzymaniem budynku.<\/p>\n

5600 m2<\/strong><\/p>\n

Zwrot klasztoru prawowitym w\u0142a\u015bcicielom spotka\u0142 si\u0119 z r\u00f3\u017cn\u0105 opini\u0105 w litewskim \u015brodowisku politycznym i naukowym. Swoje prawo do budynku ro\u015bci\u0142 w\u00f3wczas m. in. Uniwersytet Wile\u0144ski, a z\u0142o\u015bliwcy przygadywali: \u201eCo czterej polscy zakonnicy b\u0119d\u0105 robi\u0107 w budynku licz\u0105cym bez ma\u0142a 6 tys. m2?\u201d. Inni uwa\u017cali, \u017ce takie budowle na star\u00f3wce to \u017cy\u0142a z\u0142ota i nie pasuje do franciszka\u0144skiego ducha ub\u00f3stwa. Tymczasem zakonnicy nie zwracali uwagi na z\u0142o\u015bliwe komentarze, negatywn\u0105 opini\u0119 publiczn\u0105 i uporczywie walczyli o swoje. Odzyskany klasztor \u2013 mo\u017cna rzec \u2013 by\u0142 poniek\u0105d podobn\u0105 ruin\u0105, co i ko\u015bci\u00f3\u0142 w 1998 roku.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 do naprawy by\u0142 dach. Najpierw zosta\u0142 zmieniony dach nad pomieszczeniami, gdzie gromadzi\u0142a si\u0119 szko\u0142a baletu, a potem tam, gdzie mieszkaj\u0105 zakonnicy, w tym roku wymieniono pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nad budynkiem, kt\u00f3ry jest w u\u017cytku. Og\u00f3\u0142em \u2013 ponad 2 tys. m2. W stanie awaryjnym znajduje si\u0119 skrzyd\u0142o od ulicy Lidzkiej \u2013 nie by\u0142o od wielu lat u\u017cywane i popad\u0142o w ruin\u0119 i dach nad ksi\u0119garni\u0105 katolick\u0105. Dla przyk\u0142adu, 1100 m2 dachu wymieniono w tym, 2019 roku. Koszty wynios\u0142y 130 tys. euro: pa\u0144stwo wspar\u0142o kwot\u0105 50 tys. euro, reszta \u2013 80 tys. \u2013 uzyskano z ofiar wiernych i dzia\u0142alno\u015bci centrum. To s\u0105 tylko liczby, ale za ka\u017cdym centem kryje si\u0119 konkretna osoba: kto\u015b gotowy do pomocy albo podobnie potrzebuj\u0105cy wsparcia. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 z bliska dzia\u0142alno\u015bci centrum i opisa\u0107 cho\u0107by niekt\u00f3re plany i projekty stworzone przez tych, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 zabiegaj\u0105 o dobro ko\u015bcielno-klasztornego kompleksu zabudowa\u0144 w sercu wile\u0144skiej star\u00f3wki.<\/p>\n

Ma\u0142ymi krokami do przodu<\/strong><\/p>\n

\u2013 Wile\u0144skie Centrum Kultury i Duchowo\u015bci nie jest instytucj\u0105 samodzieln\u0105. Ca\u0142kowicie jest zale\u017cne od zakonu i przed prowincja\u0142em zdaje relacje ze swej dzia\u0142alno\u015bci. Natomiast nad przyjmowanymi decyzjami czuwa kto\u015b z zakonnik\u00f3w, oddelegowanych przez prowincja\u0142a. W naszym przypadku jest to o. Marek Dettlaff \u2013 w rozmowie z \u201eTygodnikiem\u201d t\u0142umaczy Regina Karpowicz, dyrektor Centrum. Pani Regina ma ekonomiczne wykszta\u0142cenie i wieloletnie do\u015bwiadczenie w pracy ksi\u0119gowej. Od momentu odzyskania przez franciszkan\u00f3w \u015bwi\u0105tyni nale\u017cy do wsp\u00f3lnoty wiernych tego ko\u015bcio\u0142a, jest we Franciszka\u0144skim Zakonie \u015awieckim i dzia\u0142a w scholi Franciscana. Pracy na kierowniczym stanowisku podj\u0119\u0142a si\u0119 ch\u0119tnie, ale nie bez obaw: \u201eNo, bo jak tu utrzyma\u0107 tak du\u017ce pomieszczenie, kiedy letnie koszty (5-6 tys. euro miesi\u0119cznie) zim\u0105 wyrastaj\u0105 trzykrotnie?\u201d.<\/p>\n

Jak podkre\u015bla dyrektorka, centrum stawia przed sob\u0105 dwa cele. Po pierwsze, to sprawy gospodarcze: utrzymanie pomieszcze\u0144, ich wynajem, zwi\u0105zane z tym wszystkim remonty. Po drugie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturalno-duchowa, wszak zakon franciszka\u0144ski od wiek\u00f3w skupia\u0142 si\u0119 przede wszystkim na tym, aby wyj\u015b\u0107 naprzeciw duchowym potrzebom wiernych. Centrum te\u017c przej\u0119\u0142o do swoich obowi\u0105zk\u00f3w renowacj\u0119 ko\u015bcio\u0142a pw. Wniebowzi\u0119cia NMP w Wilnie.<\/p>\n

\u2013 Klasztor jest du\u017cy i mamy sporo pomieszcze\u0144 do wynaj\u0119cia. Praktycznie wszystkie firmy i instytucje, kt\u00f3re by\u0142y przed zwrotem klasztoru franciszkan\u00f3w, pozosta\u0142y w swoich pomieszczeniach. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 tutaj prowadz\u0105 nie tylko firmy, ale te\u017c plac\u00f3wki kulturalne: s\u0105 dwie szko\u0142y baletu, dwa teatry, sala koncertowa. Co prawda, teatry zmieni\u0142y pomieszczenie, poniewa\u017c do funkcji przywr\u00f3cono klasztorn\u0105 kaplic\u0119 \u2013 opowiada pani Regina.<\/p>\n

Miejsce dla ka\u017cdego<\/strong><\/p>\n

Kulturalno-duchowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 centrum proponuje szeroki wachlarz \u201eus\u0142ug\u201d, od rekolekcji zaczynaj\u0105c, poprzez historyczne wyk\u0142ady i konferencje, po zaj\u0119cia psychoterapeutyczne. Popularno\u015bci\u0105 od samego pocz\u0105tku cieszy si\u0119 ikonoterapia: kursy pisania ikon. Ci, kt\u00f3rzy wzi\u0119li w nich udzia\u0142, twierdz\u0105, \u017ce jest to dobra szko\u0142a duchowej odnowy. Praktycznie ka\u017cdy weekend jest zaj\u0119ty na rekolekcje: zar\u00f3wno tematyczne, jak i stanowe (osobne dla kobiet i osobne dla m\u0119\u017cczyzn). Swoj\u0105 siedzib\u0119 znalaz\u0142y tutaj wsp\u00f3lnoty \u2013 nie tylko Franciszka\u0144skiego Zakonu \u015awieckich, ale te\u017c Karmelita\u0144skiego Zakonu \u015awieckich, M\u0119\u017cczyzn \u015bw. J\u00f3zefa, Rycerstwa Niepokalanej, ko\u015bcielnych ch\u00f3r\u00f3w. Latem sp\u00f3\u0142ka \u201eGyvos gatv\u0117s\u201d (\u201e\u017bywe Ulice\u201d) organizuje dzieciom kolonie o tematyce historycznej, zwi\u0105zanej z Wilnem.<\/p>\n

Centrum nawi\u0105za\u0142o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze Zwi\u0105zkiem Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w RP i Krajowym Bractwem Literackim oraz Towarzystwem Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Kres\u00f3w Wschodnich w Koszalinie, kt\u00f3re przez Tatian\u0119 i W\u0142adys\u0142awa Pitak\u00f3w przekazuj\u0105 do klasztoru obrazy.<\/p>\n

Wsparcie z r\u00f3\u017cnych stron<\/strong><\/p>\n

Wsparciem dla wile\u0144skich franciszkan\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105 zaprzyja\u017anione parafie na Kaszubach. Od ko\u0144ca lat 90., kiedy franciszkanie odzyskali ko\u015bci\u00f3\u0142, ka\u017cdego lata je\u017cd\u017c\u0105 nad polskie pomorze \u2013 do parafii w Wejherowie, Pucku jak i do innych kaszubskich parafii. Tam wierni sk\u0142adaj\u0105 datki na renowacj\u0119 ko\u015bcio\u0142a i klasztoru. W tym roku grupa wilnian z franciszkanami na czele wyrusza na Kaszuby (ojczyste tereny o. Marka). Tam go\u015bcinnie podejmuj\u0105 ich cz\u0142onkowie Akcji Katolickiej przy parafii \u015bw. Leona Wielkiego w Wejherowie z proboszczem ks. kanonikiem Marianem Dettlaffem na czele. Zbie\u017cno\u015b\u0107 nazwisk z franciszkaninem pracuj\u0105cym w Wilnie nie jest przypadkowa: ks. Marian jest krewnym o. Marka, st\u0105d ta za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 pomocy wilniukom.<\/p>\n

W trakcie ostatniej wizytacji klasztoru w Wilnie, 11 kwietnia br., minister prowincjonalny o. Jan Maciejowski odznaczy\u0142 medalami pami\u0105tkowymi \u201eAmore pro amore\u201d (\u201eMi\u0142o\u015bci\u0105 za mi\u0142o\u015b\u0107\u201d) m. in.: proboszcza z Wejherowa ks. Mariana Dettlaffa, Viliusa Bernatonisa, adwokata, kt\u00f3ry nie z\u0142o\u017cy\u0142 r\u0105k i wsp\u00f3lnie walczy\u0142 o odzyskanie klasztoru oraz Regin\u0119 Karpowicz. \u201eW dow\u00f3d uznania za pomoc i serce okazywane od lat oraz zaanga\u017cowanie w odzyskanie klasztoru w Wilnie\u201d \u2013 napisano, przyznaj\u0105c odznaki, kt\u00f3re s\u0105 wyrazem wdzi\u0119czno\u015bci franciszkan\u00f3w z Prowincji \u015bw. Maksymiliana Marii Kolbego.<\/p>\n

Upami\u0119tni\u0107 histori\u0119<\/strong><\/p>\n

\u2013 Jeste\u015bmy otwarci na propozycje i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z r\u00f3\u017cnymi \u015brodowiskami i instytucjami. Na przyk\u0142ad Instytut Polski zorganizowa\u0142 przegl\u0105d filmu Micha\u0142a Kondrata \u201eDwie korony\u201d; jubileusz trzydziestolecia u nas \u015bwi\u0119towa\u0142 Wile\u0144ski Miejski Oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Litwie. Rekolekcje organizuje tutaj tak\u017ce Centrum Katechetyczne Archidiecezji Wile\u0144skiej \u2013 opowiada Karpowicz, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 stawiane pytania o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zorganizowania rekolekcji z noclegami, a takie miejsce mog\u0142oby by\u0107 dostosowane w skrzydle mieszcz\u0105cym si\u0119 przy ulicy Lidzkiej. Istniej\u0105 plany, \u017ceby w przysz\u0142o\u015bci zorganizowa\u0107 w tych pomieszczeniach dom rekolekcyjno-pielgrzymkowy.<\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015bci\u0105 franciszkan\u00f3w i Centrum zainteresowa\u0142a si\u0119 Polska Fundacja Narodowa. To z jej funduszy s\u0105 realizowane jedne z najwi\u0119kszych projekt\u00f3w: Muzeum Chrystianizacji Litwy, na kt\u00f3re s\u0105 szykowane pomieszczenia w podziemiach ko\u015bcio\u0142a, pod g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem. B\u0119dzie to miejsce, w kt\u00f3rego centrum b\u0119dzie chrzcielnica i zostan\u0105 zamontowane multimedialne ekspozycje dotycz\u0105ce historii Litwy na przestrzeni wiek\u00f3w. Znajd\u0105 si\u0119 na nich m. in. tematy dotycz\u0105ce sytuacji spo\u0142eczno-politycznej przed chrztem, jak i czas\u00f3w bardziej nam wsp\u00f3\u0142czesnych \u2013 istniej\u0105cej w budynkach klasztornych litewskiej szko\u0142y 2-klasowej, czy te\u017c osoby oraz dzia\u0142alno\u015bci Jonasa Basanavi\u010diusa.<\/p>\n

Jeszcze na samym pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci klasztoru ojciec Marek wyruszy\u0142 do Ameryki, na zaproszenie wsp\u00f3lnot polonijnych w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Wierni ofiarowali pierwsze sk\u0142adki na dzia\u0142alno\u015b\u0107 klasztoru.<\/p>\n

Szopka, organy i dobra kuchnia<\/strong><\/p>\n

\u2013 Nawi\u0105zuj\u0105c do franciszka\u0144skiej tradycji ustawiania szopek bo\u017conarodzeniowych, z\u0142o\u017cyli\u015bmy do fundacji projekt na sta\u0142\u0105 ruchom\u0105 szopk\u0119 w naszym ko\u015bciele. Obecnie trwaj\u0105 jej przygotowania, ale potrzebne s\u0105 dwa lata na realizacj\u0119 \u2013 opowiada o. Marek, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce w szopce b\u0119d\u0105 50-centymetrowe figury przedstawiaj\u0105ce postacie \u015bwi\u0119tych i w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rzy wywarli wp\u0142yw w dziejach historii Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w albo w zakonie franciszka\u0144skim. Opr\u00f3cz pasterzy, zwierz\u0105t i m\u0119drc\u00f3w swoje miejsca znajd\u0105 w niej m. in. \u015bw. Jadwiga Kr\u00f3lowa, czy \u015bw. Franciszek. Przygotowywane jest miejsce dla 34 figur. Ca\u0142y mechanizm zostanie zbudowany w Polsce, natomiast figurki zrobione na Litwie.<\/p>\n

Inne pomys\u0142y i projekty \u2013 to Instytut Bada\u0144 Historycznych nad Dziedzictwem Polak\u00f3w na terenie Litwy. Natomiast w okresie trzech lat ma powsta\u0107 kopia organ\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y w ko\u015bciele franciszka\u0144skim, a teraz znajduj\u0105 si\u0119 w parafialnym ko\u015bciele pw. Opatrzno\u015bci Bo\u017cej w Dowgach (Daugai, rejon olicki).<\/p>\n

Tu\u017c pod wej\u015bciem do klasztoru ulokowa\u0142a si\u0119 kawiarnia \u201eBobut\u0117s virtuv\u0117\u201d (\u201eKuchnia Babci\u201d). Jej w\u0142a\u015bcicielka \u2013 pani Zoja \u2013 stara si\u0119, \u017ceby nakarmi\u0107 wszystkich ch\u0119tnych i pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 s\u0105 w klasztorze oraz uczestnik\u00f3w r\u00f3\u017cnych rekolekcji, terapii i konferencji.<\/p>\n

A wracaj\u0105c do owczark\u00f3w, kt\u00f3re, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, razem z franciszkanami obchodz\u0105 swoje \u015bwi\u0119to 4 pa\u017adziernika\u2026 O. Marek zdradzi\u0142, \u017ce jego cichym marzeniem jest wykorzystanie ps\u00f3w do terapii w powstaj\u0105cym w Wilnie hospicjum dzieci\u0119cym.<\/p>\n

\u2013 Oczywi\u015bcie kontakt chorych dzieci ze zwierz\u0119tami powinien by\u0107 dozwolony przez lekarzy, jednak ju\u017c teraz staramy si\u0119 tresowa\u0107 i odpowiednio przygotowywa\u0107 psy, kt\u00f3re z natury nie s\u0105 agresywne i ju\u017c przyzwyczajone do obecno\u015bci najm\u0142odszych. Przecie\u017c powstaj\u0105cy dzieci\u0119cy dzia\u0142 hospicjum ma za patron\u00f3w moich wsp\u00f3\u0142braci franciszkan\u00f3w, m\u0119czennik\u00f3w z Pariacoto w Peru: b\u0142. Micha\u0142a i b\u0142. Zbigniewa. To po modlitwie za ich wstawiennictwem znale\u017ali si\u0119 ofiarodawcy i ruszy\u0142a budowa hospicjum \u2013 t\u0142umaczy ojciec Marek, nie trac\u0105c nadziei na pomy\u015blny rozw\u00f3j franciszka\u0144skich dzie\u0142 i realizacj\u0119 plan\u00f3w.<\/p>\n

fot. Teresa Worobiej<\/em><\/p>\n

\u201eTygodnik Wile\u0144szczyzny\u201d, 3-9 pa\u017adziernika 2019 r., nr 40<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na wirydarzu XVIII-wiecznego klasztoru dzisiaj do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna zobaczy\u0107 biegaj\u0105cych owczark\u00f3w \u2013 Bony i Belli. Nie s\u0105 str\u00f3\u017cami franciszka\u0144skiego mienia,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1179,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1178"}],"collection":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1178"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1184,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1178\/revisions\/1184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1179"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}