

<!-- WP-Bible plugin version 1.8 -->
	<script type="text/javascript">         
			var biblija_cnt = 200;
			function biblija_showhide (id){
				var obj = document.getElementById(id);
				if (obj.style.display == "inline")
			  		obj.style.display = "none";
				else
			  	obj.style.display = "inline";
			   obj.style.zIndex = biblija_cnt++;
			}
		</script>
		<style type="text/css" id="wp-bible">
			sup { font-size: 70%; vertical-align: top; }
			.biblija_lay { display: none; background:#FFFFFF; border:1px double #000000; color:#000000; font-size:90%; font-style:normal; font-variant:normal; font-weight:normal; letter-spacing:normal; line-height:normal; margin:0px; opacity:0.9; overflow:visible; padding:10px; text-align:left; text-indent:0pt; text-transform:none; vertical-align:baseline; position: absolute; width: 300px; word-spacing:normal; }
			.biblija_lay_inline { background:#FFFFFF; border:1px double #000000; color:#000000; font-size:90%; font-style:normal; font-variant:normal; font-weight:normal; letter-spacing:normal; line-height:normal; margin:0px; opacity:0.9; overflow:visible; padding:10px; text-align:left; text-indent:0pt; text-transform:none; vertical-align:baseline; ?> word-spacing:normal; }
		</style>
<!-- /WP-Bible plugin version 1.8 -->

<!-- 
WARNING: there is no wp_head template call for this page,
 you shouuld FIX it by including wp_head() call in your template...
-->

{"id":490,"date":"2019-06-23T13:48:28","date_gmt":"2019-06-23T13:48:28","guid":{"rendered":"http:\/\/frater.lt\/?p=490"},"modified":"2019-06-27T13:49:54","modified_gmt":"2019-06-27T13:49:54","slug":"habit-franciszkanski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/2019\/06\/23\/habit-franciszkanski\/","title":{"rendered":"Habit franciszka\u0144ski"},"content":{"rendered":"<p>Franciszek, rozpoczynaj\u0105c \u017cycie pokuty, da\u0142 tego wyraz w przyj\u0119tym przez siebie stroju. Przywdzia\u0142 zwyk\u0142\u0105 tunik\u0119 u\u017cywan\u0105 przez umbryjskich wie\u015bniak\u00f3w, przewi\u0105zan\u0105 sznurkiem. Str\u00f3j \u015bw. Franciszka przypomina\u0142, wi\u0119c skromny str\u00f3j \u017cebraka. Tym sposobem, na\u015bladuj\u0105c Jezusa, chcia\u0142 uczyni\u0107 z siebie cz\u0142owieka ukrzy\u017cowanego. Jako \u017cebrak i pokutnik u\u017cywa\u0142 tak\u017ce laski podr\u00f3\u017cnej, but\u00f3w i paska sk\u00f3rzanego.<\/p>\n<p>Forma habitu kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 stopniowo dzi\u0119ki \u015bwiadomej interwencji \u015bw. Franciszka. W Relacji Trzech Towarzyszy czytamy, \u017ce Franciszek pewnego dnia, podczas Mszy \u015bw., us\u0142ysza\u0142 to, co Chrystus m\u00f3wi uczniom, wys\u0142anym na g\u0142oszenie Ewangelii, by nie brali na drog\u0119 ani z\u0142ota, ani srebra, ani torby, ani chleba, ani laski; aby nie mieli sanda\u0142\u00f3w na nogach i nie posiadali dw\u00f3ch tunik. Lepiej zrozumia\u0142 te s\u0142owa, gdy poszed\u0142 do kap\u0142ana po wyja\u015bnienie. Nape\u0142niony zosta\u0142 w\u00f3wczas niewys\u0142owion\u0105 rado\u015bci\u0105 i krzykn\u0105\u0142: To w\u0142a\u015bnie jest to, co chc\u0119 ze wszystkich si\u0142 wype\u0142nia\u0107. Powierzy\u0142 swej pami\u0119ci wszystkie zas\u0142yszane rady i ucieszony usi\u0142owa\u0142 wprowadzi\u0107 w \u017cycie. Nie zwlekaj\u0105c, pozby\u0142 si\u0119 tego, co mia\u0142 podw\u00f3jne, a pocz\u0105wszy od tej chwili, nie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 ani lask\u0105, ani workiem, ani torb\u0105 i nie nosi\u0142 obuwia. Sprawi\u0142 sobie ubog\u0105 sukni\u0119 z szorstkiego sukna, a zamiast pasa wzi\u0105\u0142 sobie powr\u00f3z.<\/p>\n<p>Tomasz z Celano w \u017byciorysie Pierwszym \u015bw. Franciszka napisa\u0142, \u017ce habit Franciszka stanowi\u0142 tunik\u0119 wyobra\u017caj\u0105c\u0105 krzy\u017c. Franciszek wybra\u0142 w\u0142a\u015bnie tak\u0105 szat\u0119, by w niej odgania\u0107 \u201ewszelkie diabelskie fantazje\u201d. Bardzo licha i uboga, jakiej w \u017caden spos\u00f3b \u015bwiat by nie zapragn\u0105\u0142, sporz\u0105dzona z grubego i szorstkiego materia\u0142u mia\u0142a wyra\u017ca\u0107 nie tylko umartwienie i ub\u00f3stwo, ale duchowe prze\u017cywanie obranej drogi przez mo\u017cliwo\u015b\u0107 krzy\u017cowania cia\u0142a z jego wadami i grzechami. W \u015bredniowiecznym \u015bwiecie zakonnik rozpoznawany by\u0142 w\u0142a\u015bnie przez str\u00f3j (habitus), kt\u00f3ry symbolizowa\u0142 oddanie swego \u017cycia Chrystusowi oraz by\u0142 znakiem wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym i nadaj\u0105cym odpowiedni status spo\u0142eczny lub duchowny.<\/p>\n<p>W drugim rozdziale Regu\u0142y \u015bw. Franciszka dotycz\u0105cym kandydat\u00f3w i sposobu ich przyjmowania \u015bw. Franciszek nakazuje, by nowicjusze otrzymali ubi\u00f3r na czas pr\u00f3by, mianowicie dwie tuniki bez kaptura, pas, spodnie i kaparon si\u0119gaj\u0105cy do pasa, chyba, \u017ce czasem ci ministrowie uznaj\u0105 wedle Boga, co innego za stosowne. Po uko\u0144czeniu roku pr\u00f3by bracia przyrzekali pos\u0142usze\u0144stwo i \u017ce na zawsze b\u0119d\u0105 zachowywa\u0107 to \u017cycie i Regu\u0142\u0119. Wtedy otrzymywali str\u00f3j: a ci, kt\u00f3rzy ju\u017c przyrzekli pos\u0142usze\u0144stwo, niech maj\u0105 jedn\u0105 tunik\u0119 z kapturem, a ci, kt\u00f3rzy by chcieli, drug\u0105 bez kaptura. Ci, kt\u00f3rych zmusza konieczno\u015b\u0107, mog\u0105 nosi\u0107 obuwie. Wszyscy bracia niech nosz\u0105 odzie\u017c prost\u0105 i skromn\u0105. Z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem Bo\u017cym mog\u0105 j\u0105 \u0142ata\u0107 zwyk\u0142ym p\u0142\u00f3tnem lub kawa\u0142kami innej materii. Upominam ich i zach\u0119cam, aby nie gardzili i nie s\u0105dzili ludzi ubranych w mi\u0119kkie i barwne szaty, spo\u017cywaj\u0105cych wyszukane potrawy i napoje, lecz niech ka\u017cdy raczej samego siebie s\u0105dzi i sob\u0105 gardzi.<\/p>\n<p>Kaparon by\u0142 to wielki kaptur u\u017cywany przez wie\u015bniak\u00f3w dla ochrony od deszczu. Kaparon wk\u0142adany by\u0142 na okrycie g\u0142owy. Nie za bardzo wiadomo jak dok\u0142adnie wygl\u0105da\u0142 kaparon. Tuniki by\u0142y robione na bazie krzy\u017ca z materia\u0142u &#8222;workowego&#8221;. Wydaje si\u0119, \u017ce materia\u0142 tkano z grubego lnu tworz\u0105c prost\u0105 p\u0142acht\u0119 z du\u017cymi oczkami, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej krojono na mniejsze cz\u0119\u015bci.<\/p>\n<p>Str\u00f3j pierwszych franciszkan\u00f3w zwanych pokutnikami by\u0142 przede wszystkim wyrazem postawy ascetycznej. R\u00f3wnie\u017c poprzez ubogi str\u00f3j bracia pokutnicy chcieli solidaryzowa\u0107 si\u0119 z najubo\u017cszymi warstwami spo\u0142ecze\u0144stwa, z \u017cebrakami i biednymi, aby w ten spos\u00f3b upodobni\u0107 si\u0119 do Chrystusa. Franciszkanie, wi\u0119c mieli ubiera\u0107 stroje takie, jakie mieli \u017cebracy, czyli szaty jak najbardziej siermi\u0119\u017cne i ascetyczne, kt\u00f3re jednak mia\u0142y spe\u0142nia\u0107 funkcj\u0119 habitu. Pierwsi franciszkanie mogli (nie musieli) posiada\u0107 kaparon, kt\u00f3ry by\u0142 powszechnie u\u017cywany przez posp\u00f3lstwo i by\u0142 wykonany z lepszego p\u0142\u00f3tna. Tuniki dopiero nieco p\u00f3\u017aniej by\u0142y zaopatrywane w kaptury (i dopiero wtedy upodobni\u0142y si\u0119 do dzisiejszych habit\u00f3w).<\/p>\n<p>Analizuj\u0105c opisy habitu franciszka\u0144skiego z pocz\u0105tk\u00f3w zakonu (XIII w.), obserwuj\u0105c r\u00f3\u017cne freski przedstawiaj\u0105ce \u015bw. Franciszka i jego pierwszych braci nie mo\u017cna powiedzie\u0107 jednoznacznie jak dok\u0142adnie wygl\u0105da\u0142 habit w tamtym okresie, jeszcze trudniej jest okre\u015bli\u0107 kolor habitu. \u015aw. Franciszek nie pisze w regule, jaki powinien by\u0107 kszta\u0142t habitu, ani kolor. Elementem, na kt\u00f3ry zwraca uwag\u0119 \u015bw. Franciszek jest jako\u015b\u0107 habitu, kt\u00f3ry powinien by\u0107 ubogi, a wi\u0119c z taniego materia\u0142u. Najta\u0144szym materia\u0142em w \u00f3wczesnym \u015bwiecie by\u0142o tzw. szare p\u0142\u00f3tno.<\/p>\n<p>Istotnym dokumentem jest zachowany do dzi\u015b habit \u015bwi\u0119tego Zakonodawcy, znajduj\u0105cy si\u0119 w\u015br\u00f3d bezcennych, nielicznych pami\u0105tek w zbiorach asyskiego Sacro Convento. Tunika ta, koloru szarego z odcieniem wpadaj\u0105cym w kolor brunatny (by\u0107 mo\u017ce jest to wynik czasu) jest bez kaptura. Wed\u0142ug przekaz\u00f3w nale\u017ca\u0142a do \u015bw. Franciszka. Jest wykonana z niefarbowanej we\u0142ny, cz\u0119\u015bciowo uzupe\u0142nionej lnem. W obecnym wygl\u0105dzie brakuje lewego r\u0119kawa. W jego miejsce zosta\u0142a przyszyta lniana kiesze\u0144. Wiele du\u017cych ubytk\u00f3w tuniki po\u0142atane zosta\u0142o \u0142atami pochodz\u0105cymi z p\u0142aszcza \u015bw. Klary. Tunika ma d\u0142ugo\u015b\u0107, od ram<a class=\"biblija_link\" onmouseover=\"biblija_showhide('biblija_l1');\">&#105;&#111;&#110;&#32;&#49;&#50;&#54;&#44;&#53;<\/a><span class=\"biblija_lay\" onclick=\"biblija_showhide('biblija_l1');\" id=\"biblija_l1\"><b><a title=\"English: World English Bible - WEB\" href=\"http:\/\/www.biblija.net\/biblija.cgi?id14=1&amp;pos=0&amp;set=5&amp;m=ion+126%2C5\">&#105;&#111;&#110;&#32;&#49;&#50;&#54;&#44;&#53;<br \/>English: World English Bible - WEB<\/a><\/b><br \/>301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .<br \/><br \/><span style=\"text-align: right\"><a href=\"http:\/\/wordpress.org\/extend\/plugins\/wp-bible\/\" title=\"WP-Bible plugin version 1.8\">WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span> cm, szeroko\u015b\u0107 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci 97 cm, a w dolnej 167 cm. Mimo, \u017ce str\u00f3j ten wcze\u015bniej uto\u017csamiany by\u0142 z kapturem tzn. chodzi o wierzchnie nakrycie g\u0142owy i ramion, to jednak nie odpowiada do ko\u0144ca tej identyfikacji poniewa\u017c posiada r\u0119kawy i jest bez kapuzy. Trudno jest, wi\u0119c jednoznacznie go okre\u015bli\u0107. Najlepszym okre\u015bleniem wydaje si\u0119 by\u0107 nazwa suknia lub habit, poniewa\u017c pozwala nam to uzna\u0107, do czego wcze\u015bniej u\u017cywany by\u0142 ten str\u00f3j.<\/p>\n<p>Franciszka\u0144ski str\u00f3j przechodzi\u0142 r\u00f3\u017cne przeobra\u017cenia w ci\u0105gu wiek\u00f3w. Obecnie habity poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119zi franciszka\u0144skich r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 kolorem, krojem, dodatkami:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bracia Mniejsi Konwentualni (OFMConv)<\/strong> &#8211; tunika czarna lub szara z kapturem, w pasie sznur (cingulum) o trzech w\u0119z\u0142ach symbolizuj\u0105cych z\u0142o\u017cone przez zakonnika \u015bluby zakonne, przy nim z lewej strony koronka franciszka\u0144ska, w okresie zimowym czarna peleryna<\/li>\n<li><strong>Bracia Mniejsi (OFM)<\/strong> &#8211; habit br\u0105zowy, ko\u0142nierz z kapturem z przodu okr\u0105g\u0142ym, z ty\u0142u spiczastym, p\u0142aszcz w typie peleryny, w pasie sznur o trzech w\u0119z\u0142ach, przy nim z lewej strony r\u00f3\u017caniec lub koronka<\/li>\n<li><strong>Bracia Mniejsi Kapucyni (OFMCap)<\/strong> &#8211; habit br\u0105zowy, spiczasty kaptur, peleryna d\u0142uga do kolan, w pasie sznur z trzema w\u0119z\u0142ami po prawej stronie, przy nim z lewej r\u00f3\u017caniec<\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p><strong>Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pierwotnym kolorem habitu franciszka\u0144skiego by\u0142 kolor szary (popielaty).<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>br. Adam Dudek OFMConv.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>na podstawie artyku\u0142u o. Adama M\u0105czki <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>\u201eHistoria habitu franciszka\u0144skiego\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Franciszek, rozpoczynaj\u0105c \u017cycie pokuty, da\u0142 tego wyraz w przyj\u0119tym przez siebie stroju. Przywdzia\u0142 zwyk\u0142\u0105 tunik\u0119 u\u017cywan\u0105 przez umbryjskich wie\u015bniak\u00f3w, przewi\u0105zan\u0105&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":491,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490"}],"collection":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":492,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions\/492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/491"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}