Pozdrowienie Pok\u00f3j i Dobro jest formu\u0142\u0105 bardzo star\u0105, udokumentowan\u0105 w literaturze lud\u00f3w staro\u017cytnego \u015arodkowego Wschodu pocz\u0105wszy od drugiego tysi\u0105clecia przed narodzeniem Chrystusa. Wielokrotnie by\u0142a ona u\u017cywana w rozmaitych codziennych relacjach mi\u0119dzyludzkich oraz cz\u0119sto jako nag\u0142\u00f3wek w korespondencji prowadzonej przez Asyryjczyk\u00f3w, Babilo\u0144czyk\u00f3w, Egipcjan i innych przedstawicieli narod\u00f3w tego regionu.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c Pismo \u015bw., czy to Stary czy Nowy Testament, objawia nam, \u017ce najbardziej zwyczajnym pozdrowieniem i \u017cyczeniem stosowanym przez wierz\u0105cych w Boga jest w\u0142a\u015bnie \u00f3w pok\u00f3j. Kiedy jest pok\u00f3j w sercu i mi\u0119dzy bra\u0107mi (Mk 9,50<\/a>Mk 9,50
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>) to, czego wi\u0119cej mo\u017ce pragn\u0105\u0107 syn Bo\u017cy? Pok\u00f3j jest skarbem nieocenionym. Pisze \u015bw. Robert Bellarmin, \u017ce uncja pokoju wi\u0119cej znaczy ni\u017c funt zwyci\u0119stwa.<\/p>\n

\u015awi\u0119ty Augustyn w De Civitate Dei (O Pa\u0144stwie Bo\u017cym) uwypukla\u0142 warto\u015b\u0107 pokoju s\u0142owami:<\/p>\n

Pok\u00f3j jest tak dobry, \u017ce nie mo\u017cna \u017cyczy\u0107 sobie, pragn\u0105\u0107, czego\u015b bardziej drogiego lub posiada\u0107 co\u015b bardziej po\u017cytecznego.<\/p><\/blockquote>\n

Dante Alighieri w swoim dziele Monarchia napisa\u0142:<\/p>\n

Jest jasne, \u017ce pok\u00f3j powszechny jest czym\u015b najlepszym w\u015br\u00f3d rzeczy, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu naszego szcz\u0119\u015bcia.<\/p><\/blockquote>\n

Jezus ukazuj\u0105c si\u0119 swoim uczniom (\u0141k 24, 30) pozdrowi\u0142 ich m\u00f3wi\u0105c: Pok\u00f3j wam!. Podobne pozdrowienie znajdujemy w ewangelii \u015bw. Jana (20, 21. 27). W listach \u015bw. Piotra i \u015bw. Jana oraz w prawie wszystkich listach \u015bw. Paw\u0142a r\u00f3wnie\u017c znajdujemy pozdrowienie lub \u017cyczenie pokoju. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Aposto\u0142 Narod\u00f3w odkry\u0142 sekret szcz\u0119\u015bliwego ludzkiego wsp\u00f3\u0142\u017cycia, kiedy pisz\u0105c do Rzymian (12, 18), Koryntian (1 Kor 7, 15; 2<\/a>1 Kor 7, 15; 2
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span> Kor 13, 11) i Tesaloniczan (1 Tes 5, 13<\/a>1 Tes 5, 13
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>) poleca im \u017cy\u0107 w pokoju. Tak\u017ce Piotr w swoim drugim li\u015bcie (3, 14) prosi\u0142 chrze\u015bcijan, aby pozostali nieskazitelni w pokoju. D\u0142ugo jeszcze mo\u017cna by wymienia\u0107 miejsca, w kt\u00f3rych Pismo \u015bw. m\u00f3wi o pokoju. Ograniczy\u0142em si\u0119 tu do zacytowania tylko tych fragment\u00f3w, kt\u00f3re uwa\u017cam za najwa\u017cniejsze.<\/p>\n

Pok\u00f3j jest prawdziw\u0105 cnot\u0105 syn\u00f3w Bo\u017cych, a przede wszystkim powinien posiada\u0107 j\u0105 zakonnik, kt\u00f3ry te\u017c ma by\u0107 jej heroldem. Niew\u0105tpliwie \u015bw. Franciszek zawsze by\u0142 aposto\u0142em pokoju. Rzeczywi\u015bcie szed\u0142 do miast i osad g\u0142osi\u0107 pok\u00f3j, podobnie jak to r\u00f3wnie\u017c uczyni\u0142 w swoim rodzinnym Asy\u017cu, rozbijaj\u0105c bariery dziel\u0105ce biskupa i w\u0142adz\u0119 cywiln\u0105. Pi\u0119kna to scena, kiedy dwaj bracia zostaj\u0105 wys\u0142ani przez \u015awi\u0119tego na g\u0142\u00f3wny plac miasta, aby za\u015bpiewa\u0107 jedn\u0105 ze strof Pie\u015bni Brata S\u0142o\u0144ce: Pochwalony b\u0105d\u017a, Panie m\u00f3j, przez tych, kt\u00f3rzy przebaczaj\u0105 dla Twej mi\u0142o\u015bci\u2026 I pok\u00f3j nasta\u0142 w Asy\u017cu.<\/p>\n

Franciszek by\u0142 zwiastunem nie stosowania przemocy, zwiastunem braterstwa i pokoju. We wszystkich swoich mowach d\u0105\u017cy\u0142 do tego by gasi\u0107 nieprzyja\u017a\u0144 i k\u0142a\u015b\u0107 fundamenty pod nowe warunki pokoju (Tommaso da Spalato, FF 2252).<\/p>\n

Przegl\u0105daj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142a franciszka\u0144skie zauwa\u017cymy natychmiast jak Franciszek chcia\u0142 \u017cyczy\u0107 i og\u0142asza\u0107 wszystkim ten pok\u00f3j, kt\u00f3ry sam nosi\u0142 w sercu. W Regule niezatwierdzonej (1 Reg 14, 2<\/a>eg 14, 2
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>) i w Regule zatwierdzonej (2 Reg 3, 13<\/a>eg 3, 13
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>) poleca swoim braciom, aby wchodz\u0105c do jakiegokolwiek domu m\u00f3wili: Pok\u00f3j temu domowi! W swoim Testamencie napisa\u0142: Pan objawi\u0142 mi, aby\u015bmy u\u017cywali pozdrowienia: \u201cNiech Pan obdarzy ci\u0119 pokojem\u201d (T 23). We wst\u0119pie do Listu do wiernych (druga redakcja) Franciszek pozdrawia i \u017cyczy prawdziwego pokoju z nieba (2 LW 1). W Li\u015bcie do rz\u0105dc\u00f3w narod\u00f3w pozdrawia pisz\u0105c: pozdrowienie i pok\u00f3j (LRz 1). Pozdrowienie i \u015bwi\u0119ty pok\u00f3j w Panu \u2013 tego \u017cyczy wszystkim kustoszom braci (2 LK 1) i to samo pozdrowienie posy\u0142a bratu Leonowi (LL 1), podczas gdy brata Antoniego (p\u00f3\u017aniejszego \u015bwi\u0119tego Antoniego Padewskiego) pozdrawia czule Stai bene! (FF 252). Pani\u0105 Jakobin\u0119 pozdrawia natomiast s\u0142owami: pozdrowienie w Panu i jedno\u015b\u0107 w Duchu \u015awi\u0119tym (FF 253).<\/p>\n

W Legendzie Trzech Towarzyszy (Leggenda dei Tre Compagni), Legendzie z Perugii (Leggenda perugina), Zwierciadle doskona\u0142o\u015bci (Specchio di perfezione), Legendzie wi\u0119kszej (Leggenda magiore) \u015bw. Bonawentury, w Kwiatkach \u015bw. Franciszka (Fioretti) i w \u017byciorysie (Vita) Tomasza z Celano pozdrowienie Franciszka jest zawsze jedno: Pan niech obdarzy ci\u0119 \u2013 lub was \u2013 pokojem.<\/p>\n

W takim razie jednak mo\u017cemy zapyta\u0107: sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 tradycyjne franciszka\u0144skie pozdrowienie Pok\u00f3j i Dobro? W\u015br\u00f3d studiuj\u0105cych franciszkanizm kwestia ta jest bardzo mocno dyskutowana i by\u0107 mo\u017ce nigdy nie dowiemy si\u0119 dok\u0142adnie kiedy wymy\u015blono to \u2013 tak bardzo wyraziste i udane \u2013 pozdrowienie.<\/p>\n

Chyba tylko przypadkiem otwieramy Legend\u0119 Trzech Towarzyszy gdzie w rozdziale VIII (3 T 26) zosta\u0142o zanotowane nast\u0119puj\u0105ce \u015bwiadectwo:<\/p>\n

Fakt dziwny i nie do przyj\u0119cia bez cudu (\u2026), \u017ce Franciszek mia\u0142 przed swym nawr\u00f3ceniem pewnego poprzednika, kt\u00f3ry przebiega\u0142 cz\u0119sto ulice Asy\u017cu powtarzaj\u0105c t\u0119 formu\u0142\u0119: \u201cPok\u00f3j i Dobro! Pok\u00f3j i Dobro!\u201d. Nale\u017cy w to samo wierzy\u0107, \u017ce jak Jan Chrzciciel, kt\u00f3ry zapowiada\u0142 Chrystusa znik\u0142, gdy Jezus zacz\u0105\u0142 naucza\u0107, tak i ten jakby drugi Jan, tak i ten jakby drugi Jan, poprzedzi\u0142 b\u0142ogos\u0142awionego Franciszka w apostolstwie pokoju i znik\u0142 gdy przyby\u0142 \u015awi\u0119ty (3 T 26, FF 1228).<\/p>\n

Ani Celano, ani \u015bw. Bonawentura nie wspominaj\u0105 tego wyj\u0105tkowego prekursora. Franciszka\u0144skie pozdrowienie Pax et Bonum znajduje si\u0119 dopiero w Legendzie Trzech Towarzyszy, najwa\u017cniejszej \u2013 wed\u0142ug Feliciano Oligati \u2013 nieoficjalnej biografii \u015awi\u0119tego.<\/p>\n

Ale spr\u00f3bujmy wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski. Wed\u0142ug cytatu z Legendy, pozdrowienie Pok\u00f3j i Dobro nie by\u0142oby autentycznie Franciszkowe. Istotnie, nie istniej\u0105 inne dokumenty, w kt\u00f3rych znalaz\u0142yby si\u0119 \u015bwiadectwa, \u017ce \u015bw. Franciszek wypowiedzia\u0142by, a tym bardziej, \u017ce napisa\u0142by omawiane pozdrowienie. Musimy mie\u0107 jednak na uwadze to, \u017ce Franciszek przyswaja\u0142 sobie z Pisma \u015bw., szczeg\u00f3lnie z Ewangelii, ale i z ca\u0142ego Nowego Testamentu, poj\u0119cie pokoju, kt\u00f3ry dla niego znaczy\u0142 pok\u00f3j z Bogiem, z nami samymi i z naszymi bra\u0107mi. Zauwa\u017cyli\u015bmy to ju\u017c wcze\u015bniej w jego Testamencie, gdzie napisa\u0142, \u017ce to Pan objawi\u0142 mu, jakiego pozdrowienia ma u\u017cywa\u0107. Nie omawiamy wi\u0119c jakiego\u015b pozdrowienia wymy\u015blonego przez \u015awi\u0119tego. On zna\u0142 je dzi\u0119ki objawieniu, kt\u00f3re B\u00f3g po\u0142o\u017cy\u0142 na jego ustach i w ten spos\u00f3b objawi\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego braciom.<\/p>\n

W Legendzie Trzech Towarzyszy (3 T 26) czytamy, \u017ce Franciszek rozpoczyna\u0142 swoje przepowiadanie ludowi pos\u0142aniem: Niech Pan obdarzy was pokojem… Przej\u0119ty duchem prorok\u00f3w, (\u2026) oznajmia\u0142 pok\u00f3j i g\u0142osi\u0142 j\u0119zykiem prorok\u00f3w kazania o zbawieniu. Naturalnie m\u00f3wi o zbawieniu duszy i to w\u0142a\u015bnie jest owo dobro. Co wi\u0119cej, jest to najwy\u017csze dobro, kt\u00f3re \u015awi\u0119ty m\u00f3g\u0142 \u017cyczy\u0107 swoim s\u0142uchaczom. U\u015bci\u015blaj\u0105c jeszcze bardziej: termin dobro zawarty w omawianym pozdrowieniu nie mo\u017cna rozumie\u0107 jako dobro materialne lub jako zbawienie cielesne. Ta interpretacja sprzeciwia\u0142aby si\u0119 wprost duchowi ub\u00f3stwa Biedaczyny i jego nieograniczonemu zaufaniu w Bo\u017c\u0105 Opatrzno\u015b\u0107. Musimy wi\u0119c rozumie\u0107 j\u0105 jako zbawienie, a jeszcze lepiej jako zbawienie duszy. W tym sensie franciszka\u0144skie pos\u0142anie Pok\u00f3j i Dobro posiada swoj\u0105 warto\u015b\u0107, t\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a pragnieniem \u015bw. Franciszka. Jedynie w tej perspektywie has\u0142o Pok\u00f3j i Dobro wyra\u017ca i zachowuje sens oraz tre\u015b\u0107 pozdrowienia i \u017cyczenia wobec ka\u017cdej osoby, r\u00f3wnie\u017c tej, kt\u00f3ra jest bogata.<\/p>\n

W epoce pe\u0142ni czas\u00f3w (Ga 4, 4<\/a>Ga 4, 4
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>) r\u00f3wnie\u017c dwumian pok\u00f3j-dobro otrzymuje pe\u0142ni\u0119 swego znaczenia. Tak wiele warto\u015bci \u0142\u0105czy si\u0119 w jednej i tej samej Osobie: Pok\u00f3j i Dobro s\u0105 Chrystusem. Chrystus jest naszym pokojem \u2013 og\u0142asza \u015bw. Pawe\u0142 w Li\u015bcie do Efezjan (2, 14). Jest naszym pokojem, poniewa\u017c ofiarowa\u0142 nam pok\u00f3j z Bogiem; poniewa\u017c dokona\u0142 wzajemnego pojednania mi\u0119dzy lud\u017ami obalaj\u0105c mury odrzucenia, niech\u0119ci i wrogo\u015bci, kt\u00f3re ich trzyma\u0142y z daleka od siebie; poniewa\u017c przez krew swego krzy\u017ca pojedna\u0142 wszystko, to, co na ziemi, i to, co w niebiosach (Kol 1, 20<\/a>Kol 1, 20
English: World English Bible - WEB<\/a><\/b>
301 Moved Permanently\n\nMoved Permanently\nThe document has moved .

WP-Bible plugin<\/a><\/span><\/span>). Pozdrowienie pok\u00f3j i dobro w ustach chrze\u015bcijanina streszcza zatem w sobie wszystkie dobra Odkupienia jak r\u00f3wnie\u017c ich Autora.<\/p>\n

Zatem spokojnie mo\u017cemy kontynuowa\u0107 wzajemne pozdrawianie si\u0119 s\u0142owami Pok\u00f3j i Dobro, pewni, \u017ce nie zdradzamy, ale wprost przeciwnie, pewni tego, \u017ce w\u0142a\u015bciwie interpretujemy prawdziw\u0105 my\u015bli \u015bw. Franciszka.<\/p>\n

Wspania\u0142y herb, kt\u00f3ry od wiek\u00f3w Franciszkanie rozprzestrzeniali na ca\u0142y \u015bwiat to r\u0119ka Chrystusa i r\u0119ka \u015bw. Franciszka, kt\u00f3re skrzy\u017cowane obejmuj\u0105 krzy\u017c; herb ten wzbogacony jest o \u0142aci\u0144skie s\u0142owa Pax et Bonum. W swojej oryginalno\u015bci zanurzony w historii franciszkanizmu. Chcieliby\u015bmy sobie \u017cyczy\u0107, aby towarzyszy\u0142 on synom \u015bw. Franciszka na zawsze.<\/p>\n

Pok\u00f3j i Dobro! Motto, my\u015bl bardzo prosta, kt\u00f3ra g\u0142osi rado\u015b\u0107 i pogod\u0119 ducha. Autentyczne pos\u0142anie ewangeliczne. Serdeczny u\u015bcisk d\u0142oni \u015bw. Franciszka. Pozdrowienie bogate rado\u015bci\u0105 i poezj\u0105.<\/p>\n

(ARTYKU\u0141 ZAMIESZCZONY W: \u201cVITA MINORUM\u201d 5\/1997, S. 455-459)<\/em>
\nUgolino Vagnuzzi OFM<\/em>
\nt\u0142um. Innocenty A. Kie\u0142basiewicz OFM<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pozdrowienie Pok\u00f3j i Dobro jest formu\u0142\u0105 bardzo star\u0105, udokumentowan\u0105 w literaturze lud\u00f3w staro\u017cytnego \u015arodkowego Wschodu pocz\u0105wszy od drugiego tysi\u0105clecia przed…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":502,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498"}],"collection":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":503,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/502"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/frater.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}